Uzman Psikolog Şeyda Betül Kılıç, Haberler.com’da yayınlanan İyilik İyileştirir programında Klinik Psikolog Metin Aydın’ın konuğu olarak insan psikolojisinde derin etkiler bırakan utanç duygusunu değerlendirdi. Programda özellikle zorlu yaşam deneyimlerinin birey üzerindeki duygusal ve bedensel yansımalarına dikkat çeken Kılıç, utancın yoğun yaşandığında kişiyi içe kapattığını ve sosyal ilişkilerden uzaklaştırdığını ifade etti. Kılıç’a göre utanç, bastırıldıkça ağırlaşan ancak konuşuldukça etkisi azalan duyguların başında geliyor.
Zorlu Süreçlerden Geçen Bireylerde Psikolojik Tetiklenmeler Doğal Kabul Edilmeli
Programda zorlu dönemler yaşayan bireylerin verdikleri psikolojik tepkilerin çoğu zaman yanlış yorumlandığını belirten Uzman Psikolog Şeyda Betül Kılıç, bu tepkilerin insan olmanın doğal bir parçası olduğunu vurguladı. Kılıç, kişinin kendini yeniden güvende hissedene kadar bazı durumlar karşısında tetiklenebileceğini ve bunun olağan bir süreç olduğunu dile getirdi. Bu noktada duyguların bastırılmasının iyileşmeyi zorlaştırdığını ifade eden Kılıç, duygulara alan açmanın ve yaşananları kabul etmenin psikolojik açıdan onarıcı bir etkisi olduğunu söyledi.
Duygularla hemen mücadele etmeye çalışmanın her zaman sağlıklı sonuçlar doğurmadığını belirten Kılıç, bireyin yaşadığı hissi anlamlandırmasına izin vermesinin ruhsal denge açısından önemli olduğuna dikkat çekti. Sürecin doğal akışına izin verilmediğinde, duyguların daha karmaşık ve zorlayıcı bir hale gelebileceğini ifade etti.
Utanç Duygusu Bireyde “Bende Bir Sorun Var” Algısı Yaratabiliyor
Utanç duygusunun insan psikolojisinde oldukça yıkıcı bir etkiye sahip olabildiğini belirten Kılıç, bu duygunun bireyi derinden yalnızlaştırdığına dikkat çekti. Utancın kişiye, kendisinde temel bir problem olduğu hissini yaşattığını söyleyen Kılıç, bu algının zamanla bireyin sosyal ilişkilerden çekilmesine neden olabildiğini ifade etti. Özellikle yoğun yaşanan utanç duygusunun, kişide çocukluk dönemine kadar uzanan bir “eksiklik” veya “kusurluluk” hissi oluşturabildiğini belirtti.
Kılıç’a göre utanç, bireyin kendisini olduğu haliyle kabul etmesini zorlaştıran ve özsaygıyı zedeleyen bir duygu. Bu nedenle uzun süre bastırıldığında, kişinin hem ruhsal hem de sosyal yaşamında ciddi etkiler bırakabiliyor. Utancın içselleştirilmesi, bireyin kendini ifade etmesini ve destek aramasını da engelleyebiliyor.
Utanç Konuşuldukça Hafifliyor ve Bedensel Etkileri Azalıyor
Utancın yalnızca zihinsel değil, aynı zamanda bedensel düzeyde de güçlü tepkiler yarattığını vurgulayan Uzman Psikolog Şeyda Betül Kılıç, bu duygunun yoğun şekilde bedenselleşebildiğini söyledi. Kızarma, kalp çarpıntısı, kas gerginliği ve kaçma isteği gibi tepkilerin utançla sıkça birlikte görüldüğünü belirten Kılıç, bu yönüyle utancın diğer birçok duygudan ayrıldığını ifade etti.
Kılıç, utançla başa çıkmanın en etkili yollarından birinin paylaşım olduğunu belirterek, bu duygunun konuşuldukça hafiflediğini dile getirdi. Kişinin yaşadığı utancı güvenli bir ortamda dile getirmesinin, duygunun yükünü azalttığını ve iyileşme sürecini hızlandırdığını söyledi. Utancın görünür hale geldikçe etkisini kaybettiğini belirten Kılıç, bireylerin bu duyguyla yalnız başına mücadele etmek zorunda olmadığını vurguladı.
